Belén Gopegui (CTX)

Por veces escoito ou leo argumentos que non comprendo. Pode ser un xornalista escandalizado que pregunta que vai facer o Goberno cubano para dar solucións ao seu pobo. É como se un grupo estivese a mallar un menor só por ser distinto no patio dunha escola e un xornalista, no canto de pedir o fin da tortura, se dirixise a criatura maltratada e lle preguntase: que pensas facer para que deixen de pegarte?

Outros xornalistas laiaranse se cadra de que logo de tantos anos de Revolución, Cuba non teña máis petróleo, esquecendo que o que se lle prohibiu xa non a Cuba, senón ao país dende o que fala ese xornalista, foi vender petróleo a Cuba. Esquecen que calquera país do mundo non produtor de petróleo que sufrise as consecuencias dunha prohibición semellante entraría en crise; esquecen que a palabra crise, neste caso, non é unha abstracción: sonche vidas con nomes e apelidos bombardeadas sen bombas, co estado de sitio, coa fame de comida e dos recursos que alivian a dor das persoas máis fráxiles: naipelos, persoas de idade, persoas enfermas. Afeito como está aos sistemas de protección institucional e comunitaria cando chegan os furacáns e outras catástrofes, o pobo cubano ten costume de se organízar, de asistir aos que máis o precisan e compartir a escaseza. Mais hai casos nos que todo iso non abonda contra un ciclón asasino de morte lenta, imposto a forza e consentido pola comunidade internacional.

Se for un pais da UE o sometido a esta prohibición, habería diferenzas. Daríase o caso de inzar o resentemento dos uns contra os outros, por a convivencia europea funcionar co abuso e o trato desigual que uns sectores da poboación exercen sobre os que recollen as súas colleitas, os que coidan aos seus maiores e aos seus fillos, os que limpan as súas casas, os que reciben salarios en negro ou de risa, para outros poideren cobrar dez, vinte, cen veces máis.

Movementos de solidariedade como os que organizan con Cuba, non se darían dende ningún país porque na Europa, se algúns países deron algo foi sempre do que lles sobraba. Porque no interior deses países as prioridades da economía estiveron sempre subordinadas a dar máis a quen máis tiña e non ao revés. Porque á desigualdade interna súmase a externa, pois que a riqueza europea procede en parte dun colonialismo que aínda dura baixo a forma de trato desigual. E porque descoñecemos, ou esquecemos, aquilo que foi chamado sentido do momento histórico que une ás persoas cando saben que da súa acción depende a posibilidade de acabar cun pedazo de realismo capitalista.

Ben entendido que Cuba non é perfecta, nin ten obrigación de selo. As revolucións non se fan para conseguir lugares perfectos, porque as persoas non o somos, senón para intentar a existencia de lugares que sexan habitábeis para todas, e evitar así que o pracer dun tanto por cento da poboación dependan da angustia, o cansazo, o esgotamento e a humillación doutro tanto por cento; para tentar construír aspirinas do tamaño do sol e que todas as persoas poidan celebrar a sorte de estar vivas. Non é posíbel saber se poderían logralo, nin se aínda poderán. Dende o principio e até o día de hoxe, os EUA impedíronlles ter relacións comerciais xustas, ás veces telas sen máis, polo pánico de a Revolución avanzar e aparecer coma un camiño a seguir.

O chuleo e o xúbilo que, ao falar das negociacións en marcha entre o Goberno de Cuba e o dos EUA, empregan determinados opinadores, só describe a eles mesmos, e só anuncia que, cando un matasete veña pisarnos o calcañar, eses opinadores vir´sn facerlle louvamiñas. Son eles os que sosteñen ao matasete, os que calan, os que asenten, os que contemplan o abuso e ante os golpes búrlanse e dinlle á persoa golpeada: non cho dicía eu?

Se hai que falar de covardía con respecto ao que pasa en Cuba, saibamos que calquera decisión que tome ese país só cuestionará a quen, dende fóra, asisten impasibles á inxustiza e despois míranse, quizá nos miramos, preguntándo con pretendida sorpresa: por que está a pasar o que está a pasar en tantos ámbitos da política e a vida? Porque calamos e aceptamos. Que covardía, si, que miseria que ningún país europeo enviase petróleo a Cuba. Corre por aí un vídeo de nenas e nenos cubanos cantando nun corte de luz a canción de Silvio Rodríguez:

“Atabáfame o carapálida norteño polo sur o leste e o oeste/ por cada latitude agañótame o carapálida que dividiu o sol/ en hora de metralla e de dor.

Quere arrebatarme a terra/ quéreme o auga roubar/ sen o ar querme deixar/ lume e só lume vou dar.

Eu sonche a miña terra, o meu aire, a miña auga, o meu lume”.

O que Cuba nos aprendu e o que aprendemos dela, forma parte do que somos, segue e seguirá dando terra, aire, auga e lume a unha forma de vivir posíbel, diferente, unha forma de vivir sen pisar o pescozo de ninguén só porque teña menos recursos. Haiche ben días por vir nos que calquera acto de solidariedade é imprescindíbel, non para axudar a Cuba senón para axudámonos, para axudar a existencia dunha clase de mundo no que a palabra xustiza non desapareza e onde non haxa que vivir con vergoña, medo e soidade.

Fonte: https://ctxt.es/es/20260301/firmas/52579/belen-gopegui-cuba-eeuu-revolucion-justicia.htm

Versión en Galego de Bel Loureiro para TSA

TERRA SEN AMOS – HABANA

Nunha denuncia publicada na súa conta oficial, a representación das Nacións Unidas en Cuba denunciou como extremadamente graves as consecuencias que están a derivaren do bloqueo enerxético ilegalmente decretado polos EUA contra a illa. Citando evidencias da Organización Panamericana da Saúde (OPS) a ONU informou que no mes de febreiro do ano que andamos deixaron de praticarse 50.412 intervencións cirúrxicas en Cuba. A caida no funcionamento dos quirófanos está a seproducir pola falla do subministro elétrico e a carencia de recursos cirúrxicos básicos, directamente ocasionados polo bloqueo enerxético imposto polo goberno dos EUA a Cuba. O parón das intervencións, non só agrava a patoloxía de doentes en lista de agarda senón que resulta unha forma de castigo masivo contra o pobo de Cuba ao producir un perxuizo direto a persoas que figuran en listas de emerxencia médica e á poboación da illa en xeral ao privala de enerxía básica.

NÓS DIARIO publica na súa sección de Internacional unha entrevista con Francisco Sebio, presidente da Asociación de Amizade Galego-Cubana Francisco Villamil na que dá conta da campaña de solidariedade contra o o acoso do que a illa está ser obxecto de parte do goberno dos EUA. No medio dun multiplicado bloqueo, no que Cuba enfronta as consecuencias dun cerco naval armado, a Villamil enviou unha urxente partida de sete toneladas de material médico mentres leva adiante a campaña en defensa da soberanía de Cuba.

Ricardo Suárez – NÓS DIARIO

—A asociación Francisco Villamil sempre cooperou con Cuba, mais agora con especial fincapé.
–—Digamos que estamos nun contexto especial polo bloqueo naval aprobado polo Goberno dos EUA. Neste sentido, a asociación está traballando nun programa de cooperación especial, alén desa cooperación continua, para facer chegar axuda. Temos un lema: nós non apoiamos Cuba, nós apoiámonos en Cuba: na forza do seu exemplo, na forza da súa solidariedade. Por iso, ao longo da nosa existencia sempre houbo campañas de tipo cultural e político, e tamén de recollida de material. Mais a partir das medidas de Trump contra Cuba, dirixidas a esmorecer os logros consistentes da Revolución, sobre todo na sanidade e na educación, pomos en marcha unha campaña galega de solidariedade coa sanidade cubana.

—Que pretenden con ela?
—En primeiro lugar, divulgar a obra da sanidade cubana. Cuba asistiu dous terzos dos países do mundo, incluso estivo presente en países en Europa, como Italia ou Andorra, na última campaña contra o Covid-19. O imperialismo o que trata é de combater precisamente ese importante logro que os EUA, con toda a súa potencia económica e con toda a súa importancia na economía mundial, non é quen de facer. Entón, nesa primeira campaña, lanzada a mediados do pasado ano, fomos recadando todo tipo de axuda, sobre todo insumos médicos, e o primeiro contedor saíu en barco cara a Cuba en febreiro. Enviamos case sete toneladas.

—Cales son os seguintes pasos?
—Temos en marcha unha serie de campañas. A asociación está nunha mesa de coordinación de solidariedade con Cuba, o Movimento Estatal de Solidariedade con Cuba, MESC. E aí están en marcha t unha serie de campañas en tres eixos. O primeiro, a denuncia do xenocidio ao que se intenta someter Cuba agora mesmo a través dun bloqueo naval case medieval de acoso á fortaleza. Ningún país no mundo pode subsistir sen enerxía. Por outra parte, imos impulsar mobilizacións na rúa, contra o bloqueo e o xenocidio a Cuba, e queremos chamar non só a conciencia galega, tamén a mundial, porque o mundo está nunha situación onde o desequilibrio da paz mundial é evidente. Por último, imos continuar, a campaña de apoio á sanidade cubana, porque é un dos sectores que máis se resenten neste contexto, polo que é necesario enviar material  de apoio. Un novo contedor qdeberá sair a mediados deste ano. Para iso, imos impulsar o apoio, que até o de agora foi de carácter popular con axudas individuais e das organizacións políticas de esquerda e dos sindicatos máis representativos do país. E proseguiremos no entanto unha solicitude institucional de apoio á campaña galega de solidariedade coa sanidade de Cuba.

—Alén do contexto actual, cal é a actividade da Francisco Villamil?
—Cuba tivo etapas nas que a situación económica e social foi estábel, tivo un nivel de benestar para ser un país do terceiro mundo moi importante. Entón, vivimos toda esa época a través da colaboración de tipo cultural, con intercambios, enviando brigadas a Cuba, organizando viaxes para coñecer a illa, e mantendo contacto cos galegos en Cuba… E logo houbo momentos nos que a situación comezou a empeorar, sobre todo a partir da descomposición do campo socialista, con momentos críticos durante o ‘Período Especial’. Naquela altura, empezamos a enfocar o traballo cara á solidariedade. .

Franciso Villamil, xeneral Mambí

—Hai unha historia detrás do nome a Asociación de Amizade Galego-Cubana Francisco Villamil, a do voluntario galego que loitou pola independencia da illa, participando no Alzamiento de Las Villas, do 6 e 7 de febrero de 1869 contra o dominio colonial español, no contexto da Guerra dos 10 Anos, a primeira das guerras pola independencia de Cuba. O 1 de maio de 1872 foi promovido a Maior Xeneral (equivalente a Xeneral de División) do Exército Libertador Cubano. Días despois, foi nomeado Segundo Xefe de Las Villas.

—“Francisco Villamil foi un galego que nas guerras de liberación do século XIX se sumou á de independencia de Cuba e chegou a xeneral dos Mambises, que eran as forzas independentistas da primeira e da segunda guerra de independencia en Cuba. Na honra dese personaxe, de Francisco Villamil, nós recollemos o seu legado histórico, tan importante para Galiza e para Cuba”.

SALIM LAMRANI *– CANARIAS SEMANAL

O de Cuba non é nin crise espontánea nin mero problema económico interno: é a expresión política da teima inmemorial por afogar a unha illa rebelde. Desde 1960, Cuba vive baixo un réxime de sancións que marcou a existencia de xeracións enteiras. O 80% da actual poboación cubana naceu despois de o goberno ianqui decretar o bloqueo da Illa. Mália a comunidade internacional condenar anualmente o cerco económico, Cuba vese na obriga de asumir o prezo de hospitais con escaseza, dificultades enerxéticas e limitacións para garantir o básico.

A asfixia de Cuba con sancións económicas anacrónicas e inhumanas de parte dos EUA xa sobardou seis décadas. A intervención ilegal afecta aos sectores máis vulnerábeis da poboación da illa,en particular a doentes, nenos, persoas maiores e mulleres embarazadas. No entanto, as medidas de carácter retroactivo e extraterritorial, contrarias aos principios máis elementais do Dereito Internacional, afectan a toda a sociedade cubana Dende 1992, a inxerencia dos EUA é condenada anualmente por aclamación na Asemblea Xeral das Nacións Unidas.

Impostas en 1960 co obxectivo de derrocar ao goberno de Fidel Castro, estas sancións foron teimosamente reforzadas polas distintas administracións estadounidenses, en particular durante a presidencia de Donald Trump. O actual inquilino da Casa Branca impuxera ao pobo de Cuba, durante o seu primeiro mandato, 243 novas medidas coercitivas unilaterais, 50 delas en plena Pandemia da Covid-19.As sancións estaban dirixidas contra das principais fontes de ingresos da illa, a saber: a cooperación médica, as remesas da diáspora e o turismo. Así, entre 2017 e 2020, a Casa Branca impuxo unha nova sanción por semana durante catro anos consecutivos. Asemade, incluiu Cuba na arbitraria Lista de Paises Patrocinadores do Terrorismo.

En 2025, as sancións custaron a Cuba 7.500 millóns de dólares, é dicir, unha media de 20 millóns de dólares por día, ou o que é o mesmo, 15.000 dólares por minuto. Esta suma equivale ao consumo eléctrico dos 10 millóns de cubanos durante seis anos. Con esa mesma cantidade, Cuba podería ter asegurado o abastecemento de produtos de primeira necesidade para toda a poboación durante seis anos. Dende a súa imposición en 1960, as sancións custaron a Cuba un total de 170.000 millóns de dólares. Máis do 80 % da poboación de Cuba nacera baixo este estado de sitio.

O 29 de xaneiro de 2026, a Administración Trump adoptou un decreto presidencial que cualificaba a Cuba de “ameaza excepcional e insólita para a seguridade de Estados Unidos”. Calquera pais que fornecese petróleo a Cuba estaba obrigado por esta ilegal ilegal disposición a pagar aranceis aos EUA. Gravemente afectada polo bloqueo económico e repetidas catástrofes naturais, a illa atópase nunha situación extremadamente difícil, sen combustíbel vital para a súa economía e servizos esenciais. O sistema eléctrico cubano, que prové auga potábel, a rede de saneamento e os hospitais e as escolas, depende en gran medida da subministración de petróleo.

Cuba non atravesa unha crise: é vítima dun crime económico perpetrado por Estados Unidos dende hai décadas. A comunidade internacional debe rexeitar este aganamento económico e enerxético ilegal da illa e brindar apoio urxente á poboación cubana que atravesa unha situación humanitaria de extrema gravidade.

*Doutor en Estudios Ibéricos e Latinoamericanos pola Universidade da Sorbonne-Paris IV e profesor titular da Universidade de A Reunión.

Versión en Galego para TSA de Lia Chamoso.

MANUEL VEIGA TABOADA – NÓS DIARIO

Até hai pouco, aludir ao ben e ao mal era propio, sobre todo, da relixión. En segundo lugar, era o motivo indispensábel do entretemento menos cualificado: certos cómics, películas e novelas baratas. As persoas que se consideraban a si mesmas informadas pensaban que a vida movíase nunha suave escala de grises. Non obstante, nos últimos tempos, e contra todo prognóstico, calquera pode enumerar unha longa lista de feitos identificábeis co mal: desde o roubo anunciado de recursos a outro país, aos abusos de menores, pasando polo ataque a mulleres, pensionistas, persoas con discapacidade e inmigrantes.

Unha boa parte das iniciativas de certos grupos políticos e mesmo gobernos están orientadas a atacar os máis febles, sen disimulo, sen a habitual hipocrisía que, cando menos, indicaba a existencia dunha moral subxacente. É como se a piedade cristiá e a empatía humana non pertencesen xa a esta época. En termos filosóficos, diriamos que o egoísmo do que falaba Hobbes se impuxo sobre a bondade natural á que aludía Rousseau.

O vello darwinismo social, os máis fortes impoñeranse sobre os máis febles, co que Hitler tratou de xustificar as súas decisións, é hoxe moeda corrente. Constitúe unha teoría que, de forma directa ou máis ou menos diluída, orienta boa parte do que escoitamos a cada hora.

A lista de Epstein é o documento que nolo mostra: algúns dos maiores líderes e empresarios de Occidente, ademais de certos artistas e membros da realeza, entregados á pedofilia, a violación e o asasinato de menores. O inferno en directo.

Sen chegar a eses extremos, debemos recoñecer que o mal, baixo diferentes formas e graos, está certamente en nós, os humanos. Pero, de igual modo, é certo que existe o ben. E hai persoas, organizacións e pobos que loitan e que tratan de mellorar a vida da xente. A vitoria do mal non se pode dar entón por feita, entre outras razóns porque supoñería a escravitude de millóns de persoas ou mesmo a súa desaparición.

A realidade das últimas semanas tamén nos propón un exemplo no que sintetizar estas teorías. Cuba e Estados Unidos. Cuba non ten petróleo, apenas goza dos beneficios que lle proporciona o turismo e dun significativo sector médico e bio-farmacéutico, capaz de crear vacinas contra a Covid antes que outros países.

Pero Cuba conta, ademais, desde hai seis décadas, co maior capital simbólico que pode reunir unha nación. Cuba é o intento máis claro de impulsar a vida en común, a seguridade, a educación, a sanidade e a cultura. Ese capital simbólico é o que lle outorga unha importancia definitiva ao seu caso. E todo iso a moi pouca distancia dos Estados Unidos e a apenas mil millas de Little Saint James, a illa de Epstein, no arquipélago das Illas Virxes.

Cuba aparécesenos, metaforicamente, como o último obstáculo para deter o mal. David contra Goliat. Por iso Cuba non debería ser derrotada. Por iso outros, en cambio, se empeñan en vencela. Cuba non é rica, está devastada, pero conserva a súa dignidade en alto, como un exemplo global.