O alcalde de Láncara (Lugo), Darío Piñeiro, instou publicamente a retirada do monumento ao heroe nacional de Cuba José Martí que se erixiu no Centro de Interpretación da Emigración Galega, situado na mesma localidade, afirmando que “os veciños perciben a estatua como un insulto ao revivir un clima de confrontación que retrotrae a épocas escuras como a Guerra de Cuba”.

Ante esta afirmación, resulta necesario recordar algúns datos históricos clarificadores. José Julián Martí Pérez (1853-1895), coñecido no seu país como O Apóstolo, foi o principal organizador da loita pola independencia da illa caribeña cando era colonia española. Para lograr ese obxectivo, fundou o Partido Revolucionario Cubano en 1892. Por defender os seus principios, Martí sufriu prisión e exilio, morrendo posteriormente en combate aos 42 anos. Na actualidade, é obxecto de admiración por parte de toda a poboación cubana sen distinción de ideoloxías.

Alén do seu labor político, Martí foi ensaísta, pedagogo, xornalista e, xunto a Rubén Darío ou Juan Ramón Jiménez, un dos máis relevantes poetas do movemento modernista. A súa obra completa ocupa 25 volumes e, en torno á súa figura, téñense realizado miles de libros e congresos académicos.

En recoñecemento aos seus méritos, hai estatuas de Martí en Pontevedra, Oleiros, Vigo ou Santiago de Compostela, cidade esta última onde se celebra anualmente unha ofrenda floral con participación de todos os partidos con representación municipal. Fóra de Galicia, existen esculturas súas en moitas cidades, como Cádiz, La Laguna, Madrid, Xixón, Berlín, Bruxelas, Lisboa, París, Roma ou Viena. Levan o seu nome innumerables rúas, parques e avenidas.

Instará o alcalde de Láncara aos municipios desas cidades a retirar os mencionados monumentos?

Darío Piñeiro sostén así mesmo que a estatua causa “indignación social” por revivir a Guerra de Cuba. Se a alguén lle ten que resultar extremadamente dolorosa esa lembranza é ao pobo cubano. Durante a ocupación española, unha parte dos habitantes eran escravos. Os sufrimentos da poboación superaron todos os límites de crueldade cando, en 1896, o Capitán Xeneral da Illa, Valeriano Weiler, estableceu campos de concentración, denominados “reconcentraciones”, que consistían en forzar a centos de miles de residentes nos núcleos rurais a desprazarse cara a zonas controladas polo Exército Español. A causa das enfermidades e da fame, calcúlase que houbo entre 150.000 e 200.000 mortes, a décima parte da poboación total. Unha breve consulta en calquera manual de historia pode dar fe deste dato tan monstruoso.

Esa indignación do pobo cubano perpetúase hoxe en día pola persistencia do bloqueo de EE UU, iniciado en 1962, nunha época na que este país mantiña un sistema de segregación racial que privaba dos seus dereitos ás persoas negras, ao tempo que apoiaba sanguinarios ditadores como Alfredo Stroesner, François Duvalier, Rafael Trujillo ou Anastasio Somoza. O bloqueo, que leva máis de 60 anos asfixiando a economía cubana, acadou nos últimos meses unha extrema atrocidade: o Goberno norteamericano impide a chegada de petróleo á Illa, buscando o seu colapso total, xa que o combustible, ademais de usarse no transporte, emprégase tamén nas termoeléctricas para xerar electricidade, imprescindible para o funcionamento de hospitais, escolas ou centros de traballo.

Cuba encóntrase nunha situación crítica: sen transporte, con cortes continuos de subministración eléctrica, con escaseza de alimentos e con miles de persoas sen recibir a atención médica que necesitan. Estamos ante unha violación flagrante do dereito internacional, que, na Convención de Xenebra prohibe o uso da fame como arma de guerra, un feito cualificado como crime pola Corte Penal Internacional.

Estamos, pois, ante unha barbarie do Goberno de Donald Trump que si é merecedora da “indignación social” e que debe ser combatida ata a súa desaparición.

Valentín Alvite Gándara

Raúl Antonio Capote – internacionales@granma.cu

O informe do Departamento de Estado publicado 20 de xullo baixo o título Cuba:The Capital of 21st Century Subversion, accesibel a través do dominio oficial de Washington STATE.GOVT, acusa a Cuba de fomentar o extremismo de esquerda nos EUA e de tecer unha rede de espionaxe e influencia para socavar os intereses dos EUA en todo o planeta. O texto carece de probas, vai armado por unha narrativa ideolóxica que recicla tópicos da Guerra Fría e omite de xeito sistemático o contexto de agresión asimétrica coa que sucesivos governos dos EUA veñen agredindo a Illa durante máis de seis décadas.
A tese conspirativa é o eixo do manifesto: un estado estranxeiro (Cuba) instrumentaliza movementos sociais, académicos e políticos dos EUA para desestabilizar a orde interna e alterar as relacións exteriores do Imperio. Habana constrúe, dacordo con este relato quimérico unha rede de espionaxe e de influencia que acubilla organizacións lexítimas da esquerda estadounidense. O texto non aporta instruccións, non identifica axentes cubanos, non contén probatoria escrita ou grabada nin documentación desclasificada. O Dereito e a práctica diplomática esixen que acusacións de tal gravidade –que implican violación da soberanía e inxerencia en asuntos internos– estea sustentada por probas.

O informe aporta unha colección de inferencias e unha retórica de culpabilidade por asociación: o mero feito de un colectivo compartir posturas críticas cara ao bloqueo ou establece intercambios académicos con institucións cubanas, convértese en indicio de subordinación a unha presunta estratexia de intelixencia conspirativa contra a estabiliidade dos EUA.

Non é a primeira vez que o Departamento de Estado ou Ministerio de Relacións Exteriores bota man deste patrón. Relatores da ONU e organizacións como Amnistía Internacional ten denunciado ausencia de probas de parte dos EUA cando denuncia países que non se aliñan coa súa política internacional.

Neste caso concreto, a ausencia de probas converte ao informe nun exercicio de propaganda: a discrepancia de Cuba coa política exterior dos EUAé presentada como ilexítima per se, mentres calquera afinidade ideolóxica co proxecto socialista cubano queda automaticamente codificada como parte dunha «operación de espionaxe hostil». Este xeito de argumentar ten dúas consecuencias graves. A primeira, é que nega o direito de se expresaren políticamente a organizacións afroamericanas, sindicatos, colectivos antirracistas, movementos pola xustiza climática ou de solidariedade que actúan nos EUA. O informe infantiliza á sociedade civil e ignora décadas de historia do internacionalismo solidario.

A oposición ao bloqueo non é un invento da Habana: foi defendidas argumental e organizativamente por premios Nobel, líderes relixiosos, incluída a Conferencia Episcopal dos EUA e aparece en múltiples resolucións da Asemblea Xeral da ONU ou en editoriais de medios como The New York Times, que en 2022 cualificara a política debloqueo como “fracaso probado e reliquia da Guerra Fría”.

O informe criminaliza a protesta, a crítica e liberdade de opinar. A noción de que as críticas domésticas son teledirixidas por un inimigo externo cumpre a función política de desviar a atención dos fracasos propios e estigmatizar a quen reclama cambios. Historicamente, esta táctica foi utilizada para xustificar a vixilancia e a represión de movementos lexítimos, como xa sucedera no macartismo ou na criminalización do movimiento Black Lives Matter a través de demagóxicas narrativas de infiltración exterior.

O HISTÓRICO BLOQUEO A CUBA SILENCIADO

O máis importante do documento gubernamental dos EUA é o que cala. Quen descoñeza a historia bilateral, non atopará nas súas páxinas mención algunha aos seguintes feitos amplamente documentados:

O bloqueo económico, comercial e financeiro, imposto formalmente en 1962 e aumentado por leis como a Torricelli (1992) e a Helms-Burton (1996), constitúe a pedra angular dunha política de cerco que custou á economía cubana miles de millóns de dólares.

As agresións armadas e o terrorismo de Estado, os plans de atentado contra líderes cubanos probados polo Comité Church do Senado; a tolerancia cara a grupos violentos de orixe cubana-estadounidense que actúan desde territorio dos EUA.

A inxerencia crónica nos asuntos internos de Cuba, mediante o financiamento federal de programas de promoción da democracia que, baixo a fachada da asistencia, sementaron operacións de desestabilización.

Acusar a Cuba de conspiración internacional sería preciso explicar antes como un Estado pequeno, bloqueado e suxeito a un cerco hostil e permanente podería deixar de buscar alianzas na sociedade do país hostil para romper o illamento, exactamente igual que o faría calquera outro Estado en condicións semellantes. Procura de espazos de influencia política e diplomática –a través de contactos con congresistas, viaxes de solidariedade, intercambios académicos ou brigadas médicas– que son parte do exercicio lexítimo da diplomacia pública, non na espionaxe.

A VOLTA DO MACARTISMO

O informe é síntoma dunha deriva evidente na política estadounidense. Nos últimos anos, consolidouse unha práctica de goberno que consiste en procurar un inimigo externo ao que achacar todas as tensións internas. Nesta circunstancia converten Cuba na capital da subversión do século xxi, unha hipérbole que contrasta coa realidade dunha illa que apenas dá superado as consecuencias do agravamento do bloqueo.

Tan rechamante é a asimetría de poder, que a imaxe dunha Cuba controlando remotamente as mentes e as accións dos activistas dos EUA só pode entenderse como unha proxección paranoica ou como unha cortina de fume para termar nunha política fracasada.

O informe é unha elevación do recurso propagandístico chapado en retórica contra Cuba: intereses norteamericanos ameazados, contaxio subversivo, ameaza contra o sistema das liberdades, contaminación perversa da democracia. Recorda á vespera da guerra contra o Iraq e a exaltación dun perigo que non existia: o das armas de destrución masiva.

(Versión en Galego para TSA de Leila Pousa, directora do Instituto Internacional de Linguística de Bogotá)

Unha pantasma percorre o mundo: a pantasma estarrecente do neofascismo; unha pantasma presente mesmo na festa deportiva rachada da que moitos esperaban que abrise un receso (ainda coma unha distración fuxidía e artificial) nos horrores do mundo.

Quen antes se decatara fora Omar Artan, primeiro somalí escollido para arbitrar unha Copa do Mundial de Fútbol, ao ver que lle recusaban o ingreso EUA, un dos países anfitrións. Era só un adianto das restricións de visado que seguiron impoñendo os EUA ao conxunto iraniano, así como o racismo padecido por futbolistas e equipas, que ten a súa expresión delirante nos ataques racistas da dereita internacional contra Francia polo feito de os seus xogadores representar a variedade cultural e étnica da sociedade gala de hoxendía.

Nin puideron os trumpistas esperar que a festa deportiva rematase antes de convocaren un magno congreso internacional co fin de interviren contra “a vaga terrorista que inza no mundo e as redes violentas da esquerda radical”. O magno concilio será arbitrado por Marco Rubio, ministro de Estado dos EUA, que xa ten anunciado a participación de máís de sesenta países.

O socorrido recurso fascista de orquestar o terror contra unha ameaza vermella non é máis que un vello pretexto para xustificar a represión e a barbarie, xusto na altura na que América Latina e o Caribe asistir a unha carreira de candidatos de ultradereita arroutados non só por desmantelar programas progresistas, senón por actuaren de escudeiros da axenda imperial.

No chamamento lanzado dende o Departsmento de Estado, Rubio fai do terrorismo un pretexto para o goberno ao que pertence poder actuar sen interferéncia legal ningunha cando se trate de “asasinatos, secuestros e ameazas dirixidas contra instalacións e forzas da orde e para se adiantaren a ataques contra a infraestrutura crítica, persoal militar e poboación civil”.

Temos a obriga de tomárnolo moi en serio. Cando o goberno dos EUA e os seus incondicionais e amoucos invocan Lei e Dereitos Humanos, o que anuncian de feito é unha carreira de abuso disfrazada de Imperio da Lei; ao pronunciaren a palabra terrorismo, o que ven decontado é o Plan Cóndor, a tortura, os desaparecidos a moreas, como ben sabe América Latina; ou bombas e caos, como os que padecen a diario outras partes do mundo.

Por experiéncia sabe Cuba a tráxica realidade que acompaña a esa cínica estratexia imperial vestida de anti-terrorismo que deixou na súa conta unha dramática lista de mortos e esmoquenados de por vida, e danos materiais para parar de contar.

América Latina, o Caribe, e o propio pobo estadounidense coa intervención do seu mundo intelectual e dos seus movementos sociais e sectores identificados cos máis elementais dereitos á dignidade, a soberanía e a xustiza, somos quen de enfrontar a nova e ameazante ofensiva neo-fascista.

Manifesto da Casa das Américas,

Habana, 13 de xullo de 2026

(Versión en Galego para TSA de Sela Janet Estrada, Universidade de Florida (Gainesville)

AXENCIAS CUBANAS – TERRA SEN AMOS

O ministro de Estado de Cuba, Bruno Rodríguez Parrilla, denunciou na sesión da Asemblea Xeral da ONU previa a debatir o bloqueo, a hipocrisía do representante permanente dos EUA, Mike Waltz, quen nunha advertencia extemporánea e contraria ao regulamento da Cámara que impide intervir antes do pleno) achacou os problemas de Cuba, sitiada polo governo de Washington, ao goberno da Habana. O representante de Cuba replicou con fotos que ilustran os prexuízos ocasionados polo bloqueo que o goberno de Washington imponlle ao seu país, en especial os do cerco enerxético. Nunha delas, unha equipa de cirurxiáns operan nun quirófano no que a única iluminación é a que provén dun celular.

A man en alto, coas fotos dun neno de cinco que levan detido varios axentes do ICE (policía migratoria dos EUA) e a dunha condutora asasinada polos mesmos gardas, cando arrancaba o seu carro estacionado, o ministro preguntou se aquelas imaxes procedían por acaso do que Mike Waltz delegado do goberno de Trump na ONU chama “estado fracasado de Cuba”. Un goberno “que reprime a quen protesta nas universidades contra o xenocidio de Gaza e militariza as cidades con fins políticos; o da brutal represión contra os inmigrantes”.

Rodríguez Parrilla recusóu ás acusacións de corrupción lanzadas contra Cuba polo delegado do goberno de Washington:”Sorprende que o faga un representante do actual goberno, que é coñecido por ser unha plutocracia verdadeira e pola corrupción institucional e legal (…) Un país onde quen manda son o diñeiro e as corporacións e no que caciquean aos electores”.

Con rexouba, dixo que as protestas de Waltz contra a cooperación médica cubana internacional non correspondían para nada a solidaria iniciativa de Cuba que atendía a poboacións en zonas remotas, de baixos ingresos.

Comprobando que os EUA negan a existencia do seu bloqueo contra Cuba, o ministro de Estado recomendou a Waltz lér as declaracións da voceira de prensa da Casa Blanca, do 30 de marzo, ou as do propio presidente Trump na véspera, nas que se refiren expresamente ao bloqueo, en concreto ao bloqueo total de hidrocarburos.

Rodríguez Parrilla dixo que o nome de Fidel en boca de Waltz ofendía ao pobo de Cuba e recordou que “sucesivos gobernos estadounidenses nunca puideron con él”. Tamén citou a Raúl e dixo que estaba “co pé na estribeira, listo para cabalgar en defensa da nosa patria”.

Cualificou ao presidente Miguel Díaz-Canel, de fillo preclaro da Revolución, “que a diferenza de vostede e dos políticos estadunidenses, correrá a mesma sorte que o resto do noso pobo” no caso de darse unha agresión imperialista. A seguir recordou que “Cuba non entregará xamais a súa soberanía e independencia pola que entregaran a vida os seus mellores fillos”. Rematou cunha cita do heroe independentista Antonio Maceo (morto en combate en 1896) “quen intente apoderarse de Cuba só recollerá o pó do seu chan alagado en sangue se non perece na loita”.

A moción de Cuba a prol de debatir o bloqueo na Asemblea, foi aprobada por 136 votos. Producíronse 36 abstencións e os EUA só acadaron o respaldo de 8 paises: Arxentina, Costa Rica, Israel, Marrocos, República Checa, Macedonia do Norte, Paraguai e Ucraína.

Irene del Rio Iglesias – TSA

A inauguración, na avenida Salvador Allende de Xixón, dun espazo público na honra de Alicia Alonso, que fixo da cultura cubana un valor universal, marcou o comezo en Xixón do XVIII Encontro Estatal de Solidariedade con Cuba, venres 3 de xullo ás 12, 30. O encontro traballou en dous obradoiros de estratexias de loita contra o bloqueo: de comunicación e batalla de ideas, de cooperación e de doazóns.

A carpa central da Semana Negra de Xixón acolleu varias palestras: Cuba fronte ao imperio. Internacionalismo, paz e resistencia ante os Estados Unidos, na que interviron Fernando González, deputado da Asemblea Nacional do Poder Popular de Cuba e presidente do ICAP xunto Javier Couso, xornalista e ex-eurodeputado; “A Cuba que vén: memoria, futuro de paz e revolución”, coa participación de Elián González, deputado da Asemblea Nacional do Poder Popular de Cuba ,e Fidel Castro Smirnov, académico de Ciencias, profesor titular en Física Nuclear e investigador e finalmente “Fidel, cen anos de futuro” con David Rodríguez, coordinador do libro Voces con Fidel, Aníbal Grazón e Fidel Castro Smirnov, entre outros.

Co propósito de coordinar a intervención solidaria e reforzar a defensa da Revolución, tratouse en profundidade o bloqueo, a soberanía como dereito central e irrenunciábel e a cooperación internacional organizada. Un bloqueo ilegal, históricamente insólito, que impide a compra de petróleo, o transporte e o comercio, en particular o de específicos farmacéuticos e clínicos, e non permite resolver problemas diarios nin abordar o progreso do pais. Tratáronse as mentiras e manipulacións que contaminan e deforman dende os media da acumuliación do capital a realidade cubana obxectiva e comprobábel e definíronse recursos que poden actuar dende a comunicación solidaria contra a arma contaminante da mentira que procura diariamente atribuir as responsabilidades do bloqueo ao pobo cubano en estado de sitio. Foron concretados recursos e dilixencias de utilidade comprobada, procedentes da experiencia dunha solidariedade internacional que metaboliza a diario a vontade de axuda sobre as prioridades e emerxencias econcretadas polo Poder Popular de Cuba.

A proposta de recuperar o escenario colonial americano

O heroe cubano Fernando González Llort fixo un relato histórico preciso da usurpación da soberanía e a economía de Cuba até o ano 1959, de parte dos EUA. Cando a Revolución triunfa nesa data, a Casa Branca considera inaprazábel regresar ao escenario colonial. En decembro de 2025 Washington produce o Documento sobre a Nova Doutrina de Seguridade Nacional, no que resucitan a Doutrina Monroe (tamén chamada Donroe) que atribue a propiedade continental aos EUA e que ten o seu reflexo descarnado na proposta de impor a paz por medio da forza o que significa, de feito, o regreso aos métodos de dominación do século XIX.

A intervención militar contra Venezuela foi a primeira expresión concreta desta doutrina “na que morreron asasinados 32 cubanos que protexían o presidente Nicolás Maduro, quen foi secuestrado deixando unha impresionante mensaxe de dignidade”.

A inclusión de Cuba na lista de países que patrocinan o terrorismo, eleva o a extremos nunca vistos o bloqueo e metaboliza a economía cubana até a asfixia total. É a exclusión da illa do sistema financeiro internacional, controlado polos EUA e a censura total das transaccións comerciais e bancarias. De feito, o bloqueo enerxético total é unha anomalía bélica universal que só permitira dende xaneiro a entrada dun petroleiro ruso. Na data simbólica e revolucionaria do 1 de Maio, outra pragmática inmoral do goberno dos EUA decretou sancións a bancos e compañías que fagan algunha transacción comercial ou bancaria coa illa.

A guerra comunicacional foi outro dos asuntos tratados polo presidente do ICAP: “Á vez que asfixian ao pobo realizan con fondos federais unha campaña universal para facer crer ao mundo enteiro e á propia poboación de Cuba que esas penurias non son consecuencia da guerra económica senón responsabilidade do que chaman ineficiencia dos gobernantes cubanos. O secretario de Estado Marco Rubio di que “Cuba é un estado fallido e que o estado cubano é un desastre de xestión, é un deseño para conseguir que unha parte do pobo levántese contra o Goberno”. Referíndose a ameaza de intervención militar dixo que “cada semana hai unha declaración de Trump ou de Rubio, nunha estratexia de guerra psicolóxica”.

“Cuba país fallido?” pregunta Fernando González. Lonxe diso ,. “Que país resistiría? Lonxe diso , tivo a capacidade de administrar o a escaseza imposta aos servizos de saúde, por exemplo, que hoxe están moi danados, pero están aí; outra sociedade no mundo colapsaría: non é fallido un estado que se preocupa do ser humano”.

Domingo 5 foron publicadas as conclusións dos talleres e a declaración final coas resolucións adoptadas. O vindeiro encontro estatal desenvolveráse en Catalunya no prazo de dous anos.

Consultar a Declaración Final en:

https://www.cubainformacion.tv/solidaridad/20260706/123777/123777-xviii-encuentro-estatal-de-solidaridad-con-cuba-refuerza-la-organizacion-del-mesc-y-lleva-la-denuncia-del-bloqueo-a-la-semana-negra-de-gijon-fotos-declaracion-plan-de-accion